سیتوژنتیک چیست ؟
سیتوژنتیک علم مطالعه ساختمان کروموزوم هاست. در این علم کروموزومها با استفاده از تکنیکهای باندینگ (نوارگذاری) یا شیوههای سیتوژنتیک ملکولی مورد تحلیل و بررسی قرار میگیرند. شاخه ای از ژنتیک است که با مطالعه ساختار و ترکیب کروموزومی یک سلول مرتبط است، که شامل آنالیز روتین کروموزومهای G-Band شده و سایر تکنیکهای بندینگ و نیز سیتوژنتیک سرطان مولکولی شامل FISH و CGH است.
اختلالات عددی و ساختاری کروموزوم ها علت بسیاری از سندروم های ژنتیکی، عقب ماندگی های ذهنی و جسمی ، نازایی، عقیمی، ابهام جنسی و بدخیمی های خونی و سرطان ها می باشند. بنابراین با بررسی کروموزومی، تشخیص وضعیت بیمار ، درمان و مداخلات درمانی صحیح میسر می شود.
ناهنجاریهای کروموزومی علت نیمی از سقط های خود بخودی بوده و در حدود یک تا پنج درصد از تولدهای زنده نیز دیده می شود.
بعنوان مثال سندرم داون شایعترین سندرم کروموزومی عددی است که در آن بیماران دارای ۳ نسخه از کروموزوم ۲۱ هستند.
اغلب بین میزان بروز این ناهنجاری و افزایش سن مادرو پدر رابطه مستقیمی وجود دارد.
بعلاوه کلیه ی بارداری ها در معرض ریسک تولد نوزادانی با این قبیل اختلالات می باشند که از طریق آزمایشات غربالگری سه ماهه اول و دوم از طریق بررسی پارامترهای بیوشیمیایی خون مادر و نیز در سونوگرافی های جنینی گروه های پر خطر مشخص می شوند که کاندیدهای بررسی کروموزومی می باشند.
جدول آزمایشات سیتوژنتیک
| خدمات تشخیصی بخش سیتوژنتیک | مهلت جوابدهی |
|---|---|
| سیتوژنتیک | |
| الف) کاریوتایپ | |
| ۱. کاریوتیپ معمولی خون محیطی (نواری) | ۲ تا ۳ هفته |
| ۲. کاریوتیپ با حد تفکیک بالاروی خون محیطی | ۲ تا ۳ هفته |
| ۳. کاریوتیپ مایع آمنیون(AF) | ۱۰روز تا ۲ هفته |
| ۴. کاریوتیپ پرزهای جفتی(CVS) | ۱۰روز تا ۲ هفته |
| ۵. کاریوتیپ نمونه های مغزاستخوان | ۱هفته |
| ب) بررسی شکست کروموزومی | |
| ۱. آنمی فانکونی | ۱هفته |
| ج ) بررسی مکان شکننده | |
| ۱. فراژیل X | ۱هفته |
| خدمات تشخیصی بخش سیتوژنتیک | |
| سیتوژنتیک مولکولی | |
| الف) تشخیص ریزحذف های کروموزومی با استفاده از تکنیک FISH | |
| ۱. سندروم ویلیامز | ۱هفته |
| ۲. سندرم آنجلمن و پرادرویلی | ۱هفته |
| ۳. سندرم دی جرج | ۱هفته |
| ب) تشخیص تغییرات عددی کروموزومی با استفاده از تکنیک FISH | |
| ۱. کروموزوم ۲۱- سندروم داون | ۲روز |
| ۲. کروموزوم۱۸- سندروم ادوارد | ۲روز |
| ۳. کروموزوم ۱۳- سندروم پاتو | ۲روز |
| ۴. کروموزوم های جنسی X,Y | ۲روز |
| ج) بررسی پاسخ به درمان سرطان سینه | |
| ۱. HER2 در سرطان سینه | ۱ هفته |
| ۲. C-MYC در سرطان سینه | ۱ هفته |
- نکته:
تست های مربوط به بخش سیتوژنتیک بر روی نمونه های خون هپارینه و کلیه نمونه های جنینی و مغزاستخوان قابل پذیرش می باشد.


بدون دیدگاه