تشخیص دقیق ناهنجاریهای کروموزومی با FISH؛ وقتی جزئیات، کلید سلامت هستند.
آزمایش FISH روشی علمی برای بررسی دقیق کروموزومها و ژنهاست که به کمک رنگهای فلورسنت انجام میشود. در این روش، قطعاتی از DNA که به آنها پروب گفته میشود، به بخشهای خاصی از کروموزوم متصل میشوند. اگر آن بخش از DNA سالم و موجود باشد، زیر میکروسکوپ بهصورت نقطههای درخشان دیده میشود. اما اگر آن ناحیه حذف، جابهجا یا زیاد شده باشد، الگوی این نقاط تغییر میکند. با همین روش، پزشکان میتوانند بفهمند آیا فرد دچار ناهنجاریهای کروموزومی مثل تریزومیها (مثل سندرم داون) یا تغییرات ژنتیکی مربوط به برخی سرطانها هست یا نه. به زبان ساده، FISH مثل چراغی است که بخشهای پنهان ژنها را روشن میکند تا مشکلات احتمالی دیده شوند.
علل مراجعه برای انجام آزمایش FISH
بررسی احتمال ناهنجاریهای کروموزومی در جنین، مثل سندرم داون، ادوارد یا پاتو
بررسی نتایج مشکوک در غربالگری بارداری یا سونوگرافی
تشخیص سریع اختلالات ژنتیکی بدون نیاز به کشت سلولی طولانی
بررسی انواع سرطانها (مثل سرطان خون یا لنفوم) برای شناسایی جابهجایی یا افزایش ژنهای خاص
تأیید نتایج آزمایشهای دیگر مانند QF-PCR یا کاریوتایپ
درخواست پزشک ژنتیک یا هماتولوژی برای بررسی دقیقتر ساختار کروموزومها در بیماران مشکوک به اختلال ژنتیکی
مراحل انجام آزمایش FISH
مراحل انجام آزمایش فیش بهصورت گامبهگام شامل مراحل زیر است:
۱. نمونهگیری
بسته به هدف آزمایش، نمونه میتواند از مایع آمنیوتیک، خون، مغز استخوان یا بافت بدن گرفته شود.
۲. آمادهسازی سلولها
سلولهای موجود در نمونه برای دیدن کروموزومها آماده میشوند و روی لام مخصوص قرار میگیرند.
۳. افزودن پروبهای فلورسنت
پروبهای DNA که با رنگهای فلورسنت نشاندار شدهاند، به بخشهای خاصی از کروموزوم متصل میشوند.
۴. هیبریدسازی
با تنظیم دمای مناسب، پروبها به نواحی مکمل خود در DNA میچسبند تا در صورت وجود تغییر، الگوی فلورسنت تغییر کند.
۵. شستوشو و رنگآمیزی
پروبهای اضافه شسته میشوند تا فقط بخشهای متصلشده باقی بمانند. سپس نمونه برای مشاهده آماده میشود.
۶. مشاهده زیر میکروسکوپ فلورسنت
کارشناس آزمایشگاه با میکروسکوپ مخصوص، نقاط درخشان را بررسی میکند و الگوی رنگها را با حالت طبیعی مقایسه مینماید.
۷. تفسیر و گزارش نهایی
نتیجه نهایی شامل نوع ناهنجاری (مثل حذف، اضافه یا جابهجایی) توسط متخصص ژنتیک تفسیر و در قالب گزارش رسمی ارائه میشود.
یکی از فواید آزمایش فیش تشخیص سریع و دقیق ناهنجاریهای کروموزومی کاربرد گسترده در بارداری و تشخیص سرطانها است.
آزمایش فیش با بیمه
بیمه های طرف قرارداد با ژن آزما
نوبت گیری آزمایش فیش در اصفهان
برای رزرو نوبت از آزمایشگاه ژنتیک اصفهان فرم زیر را تکمیل کنید.
نظر مراجعه کنندگان
نفر بعدی شما باشید.
با آزمایش FISH توانستیم خیلی سریع بفهمیم آیا جنین دچار مشکل کروموزومی است یا نه. نتیجه واضح و قابل اعتماد بود.
تیم آزمایشگاه ژن آزما با حوصله همه مراحل را توضیح داد و جواب آزمایش دقیق و سریع آماده شد.
برای بررسی سرطان پسرم این تست انجام شد و پزشک با دقت بالا توانست تغییرات ژنی را شناسایی کند. تجربهای مطمئن و حرفهای بود.
سوالات متداول
سوالاتی که شاید ذهنتان را درگیر کرده است.
۱. آیا آزمایش FISH تمام انواع ناهنجاریهای کروموزومی را شناسایی میکند؟
خیر. فیش فقط تغییرات هدفمند کروموزومها و ژنها را شناسایی میکند، مانند حذفها، اضافهشدگیها یا جابهجاییهای مشخص. ناهنجاریهای گسترده یا غیرمشخص که پروب خاصی برای آنها وجود ندارد ممکن است توسط این روش دیده نشوند.
۲. چه تفاوتی بین FISH و کاریوتایپ وجود دارد؟
کاریوتایپ کل ساختار کروموزومها را بررسی میکند و میتواند ناهنجاریهای بزرگ کروموزومی را نشان دهد، اما نیاز به کشت سلولی طولانی دارد و زمانبر است. FISH سریعتر است، میتواند تغییرات کوچک یا هدفمند را با دقت بالا شناسایی کند و نیازی به کشت طولانی سلولها ندارد.
۳. آیا این آزمایش خطری برای مادر یا جنین دارد؟
خود آزمایش FISH خطری ندارد، اما نمونه مورد نیاز معمولاً از طریق آمنیوسنتز یا CVS گرفته میشود که روشهای تهاجمی هستند و ممکن است خطر کمی مانند نشت مایع آمنیوتیک یا سقط جنین (حدود ۰٫۱ تا ۰٫۳ درصد) داشته باشند.
۴. نتایج فیش چقدر سریع آماده میشوند؟
نتایج معمولاً در ۲۴ تا ۷۲ ساعت آماده میشوند، بسته به نوع نمونه و آزمایشگاه. این سرعت، FISH را به روشی مناسب برای تصمیمگیری سریع در بارداری یا تشخیص سرطان تبدیل کرده است.
۵. آیا برای انجام آزمایش آمادهسازی خاصی نیاز است؟
خیر. برای انجام FISH نیازی به ناشتایی یا آمادهسازی ویژه نیست، اما نمونهگیری باید توسط پزشک متخصص و با رعایت شرایط استاندارد انجام شود تا کیفیت سلولها حفظ شود و نتیجه دقیق بهدست آید.
مطالب تکمیلی
برای اطلاعات بیشتر مقالات زیر را مطالعه کنید.
